Abnormaal lage inschrijving: wanneer moet een prijs worden verantwoord?

Wat is abnormaal laag?

De wet noemt geen percentage. Een aanwijzing is een prijs die flink lager ligt dan die van de andere inschrijvers of dan de marktprijs. Sommige opdrachtgevers leggen in de leidraad zelf vast wanneer ze een prijs nader bekijken.

Volgens artikel 2.116 van de Aanbestedingswet moet de opdrachtgever een inschrijver die abnormaal laag lijkt, eerst om een onderbouwing vragen. Die kan gaan over de opbouw van de prijs en de kosten. Pas als die onderbouwing het lage niveau niet verklaart, mag hij de inschrijving afwijzen. Is een prijs abnormaal laag omdat de inschrijver verplichtingen uit het milieu-, sociaal of arbeidsrecht niet nakomt, dan moet hij de inschrijving afwijzen.

Wat de opdrachtgever moet doen

1. 1Eerst een globale toetsZijn er aanwijzingen dat een prijs abnormaal laag is? Zo niet, dan gaat de procedure door.
2. 2Bij aanwijzingen: onderzoekDe inschrijver krijgt de kans zijn prijs toe te lichten. De opdrachtgever beoordeelt die toelichting en beslist.
3. 3UitleggenVraagt een andere inschrijver erom, dan moet de opdrachtgever zijn analyse in hoofdlijnen uitleggen. Een korte mededeling is volgens het Europese Hof (Sopra, 2023) niet genoeg.

Dat laatste is belangrijk. Sinds die uitspraak moet een opdrachtgever een gemotiveerd signaal van een andere inschrijver serieus onderzoeken, en dat al vóór een eventuele procedure.

Als je een concurrent wilt aankaarten

Een praktijkvoorbeeld, zonder namen. Een inschrijver was ervan overtuigd dat een concurrent abnormaal laag had ingeschreven en maakte bezwaar. De opdrachtgever onderzocht het en oordeelde dat de prijs was toegestaan. De inschrijver was het daar niet mee eens, maar zag af van een procedure: hij was zelf niet als tweede geëindigd. Ook als het bezwaar slaagde, had hij de opdracht niet gekregen.

Daar zit de les. Aankaarten heeft vooral zin als jij de volgende in lijn bent. Onderbouw je signaal concreet: welke kosten kunnen volgens jou niet gedekt zijn, zoals cao-lonen, sociale lasten of verplichte voorzieningen. Een algemeen “dit kan niet” wordt snel terzijde gelegd.

Een bezwaar tegen een te lage prijs is pas de moeite waard als jij de opdracht krijgt als het slaagt.

Als je zelf scherp inschrijft

Schrijf je bewust scherp in, bijvoorbeeld omdat je efficiënter werkt of al materieel in de regio hebt, zorg dan dat je onderbouwing klaarligt voordat erom wordt gevraagd. Een opbouw per kostenpost, met de cao waarop je rekent, laat zien dat je prijs klopt.

En reken eerlijk. Een prijs die laag is omdat je de indexering of een onzeker volume niet hebt doorgerekend, is niet scherp maar te laag. Daar heb je zelf het langst last van. Wat een stap hoger op kwaliteit waard is tegen prijs, reken je uit met de rekenhulp prijs en kwaliteit.